کتاب از رود تا دریا: کتاب اول مجموعه جو کینگ الیور

کتاب‌های والتر موزلی از پرطرفدارترین‌های ژانر پلیسی معمایی هستند. کتاب از رود تا دریا، برنده‌ی جایزه‌ی ادگار که اولین شماره از مجموعه‌ی جو کینگ الیور است، به عقیده‌ی بسیاری از منتقدین و صاحب‌نظران از بهترین‌های ژانر نوآر در ادبیات است. شخصیت اصلی داستان، پلیس سابق اداره‌ی پلیس نیویورک است که پس از اخراج پرحاشیه‌اش، به‌عنوان یک کارآگاه خصوصی زندگی آرامی را با دختر نوجوانش سپری می‌کند. اما حل کردن همزمان دو پرونده او را به اتفاقات گذشته بازمی‌گرداند؛ یکی از آن‌ها پرونده‌ی خودش است.

درباره‌ی کتاب از رود تا دریا

کینگ الیور (King Oliver)، شخصیت اول و راوی کتاب از رود تا دریا: جو کینگ الیور 1 (Down the River Unto the Sea)، سال‌های زیادی را به دلیل جرم نکرده‌ای در زندان گذرانده. حالا یک دهه از آزادی جو گذشته و او به‌عنوان یک کارآگاه خصوصی همراه دستیار نوجوانش، که دختر خود اوست، زندگی منزوی و بی‌حاشیه‌ای را می‌گذراند. اما همزمان با پرونده‌ی یکی از موکلانش نامه‌ای دریافت می‌کند از زنی که سال‌ها پیش در دادگاه علیهش شهادت دروغ داده. این آغاز معماهای پی‌درپی‌ای است که والتر موزلی (Walter Mosley) در این داستان طراحی کرده و با هنرمندی آن‌ها را گره‌گشایی می‌کند.

جو کینگ الیور، کارآگاهِ رمان از رود تا دریا، درگیر پرونده‌ی لئونارد کامپتون، فعال اجتماعی جامعه‌ی سیاه‌پوستان است. لئونارد مظنون به قتل دو پلیس است که از جایگاه شغلی خود در مناطق فقیرنشین سیاه‌پوستان برای قاچاق مواد مخدر و بهره‌کشی از زنان استفاده می‌کردند. جو همزمان با اینکه به ارتباط بین این پرونده با پرونده‌ی سابق خودش پی می‌برد، باید سعی کند از دختر نوجوانش که در حل پرونده‌ها به او کمک می‌کند محافظت کند. والتر موزلی با خلق این پیچیدگی‌ها عناصر کافی برای نوشتن یک داستان کارآگاهی موفق را داشته است.

نوآر، ژانری مناسب برای نقد اجتماعی در ادبیات

کتاب از رود تا دریا پس از انتشار خیلی زود جزو رمان‌های جنایی معروف آمریکایی قرار گرفت و شخصیت اصلی‌اش کارآگاه کینگ الیور به یکی از شخصیت‌های تاثیرگذار میان طرفداران رمان کارآگاهی تبدیل شد. این داستان نوآر، علاوه بر اینکه جاذبه‌های یک رمان جنایی را دارد، یکی از نمونه‌های خوب نقد اجتماعی در ادبیات است. والتر موزلی، در این کتاب هم، مانند آثار پیشینش، به نابرابری‌هایی که سیاه‌پوستان آمریکا با آن مواجهند می‌پردازد. از مهم‌ترین مسائلی که این جامعه با آن روبه‌روست اتهامات قتل و تعرض جنسی است که با بی‌عدالتی در دادگاه‌ها با آن برخورد می‌شود.

والتر موزلی در داستان‌هایش تنها به دنبال ایجاد کشش با تکنیک تعلیق و طرح معماهای جنایی نیست؛ او به شخصیت‌پردازی‌های دقیق و چندلایه، پرداختن به موضوعات واقعی اجتماعی و برانگیختن احساسات عمیق در مخاطب مشهور است. با خرید کتاب از رود تا دریا: جو کینگ الیور 1 با ترجمه‌ی بامداد بهنام از نشر کامک، مجموعه‌ای پرطرفدار در ژانر کارآگاهی را آغاز کنید.

جوایز و افتخارات کتاب از رود تا دریا

• برنده‌ی جایزه‌ی بین‌المللی RBA برای داستان جنایی در سال 2018
• برنده‌ی جایزه‌ی ادگار آلن‌پو در سال 2019
• برنده‌ی جایزه‌ی Nero Award (Wolfe Pack) در سال 2019

نکوداشت‌های کتاب از رود تا دریا

• انرژی‌ای که در کتاب از رود تا دریا جریان دارد یادآور همان نیرویی است که داستان‌های راولینز را پیش می‌برد. والتر موزلی باز هم درباره‌ی همان دغدغه‌های همیشگی‌اش می‌نویسد: ریشه‌های نژادپرستی، فساد سیاسی، و چگونگی اثرگذاری این دو پدیده بر زندگی شخصی افرادی که مورد این تبعیض‌ها قرار می‌گیرند. شخصیت جو الیور به دلیل عمق و آسیب‌پذیری‌اش قابلیت تبدیل شدن به قهرمان یک مجموعه داستان را پیدا کرده است. این بهترین فرصت برای موزلی است تا قهرمان خود را که چالش‌هایی مطابق تیتر امروز روزنامه‌ها دارد معرفی کند. (نقد ستاره‌دار بوک‌لیست)
• موزلی کتاب از رود تا دریا را با سبک ویژه‌ی خود نوشته است: خوش ریتم، خوش‌پرداخت، احساس‌برانگیز که شما را برای ادامه دادن داستان‌پردازی‌هایش مشتاق نگه می‌دارد. اجازه دهید او لذت خواندن را به شما هدیه دهد. (Kirkus Reviews)

کتاب از رود تا دریا برای شما مناسب است اگر

• از مخاطبان جدی ژانر جنایی و رمان‌های کارآگاهی هستید.
• یک رمان معمایی پلیسی می‌خواهید که هیجان و ماجراجویی تنها ویژگی‌هایش نباشد، بلکه داستان و شخصیت‌های عمیق و پیچیده داشته باشد.
• از سبک رمان‌های نویسندگانی چون ریموند چندلر، مایکل کانلی و جورج پلکانوس لذت می‌برید.
• به ژانر نوآر و فضاهای تلخ و بدبینانه‌ی داستان‌های کارآگاهی در این ژانر علاقه دارید.

در بخشی از کتاب از رود تا دریا: کتاب اول مجموعه جو کینگ الیور می‌خوانیم

در کار من حتما باید یک ماشین داشته باشی؛ برای تعقیب آدم‌ها، بله، برای رفتن از جایی به جای دیگر بدون اینکه مجبور شوی معطل شوی، مجبور شوی پول به تاکسی و لیموزین، اوبر و تاکسی‌های غیرقانونی بدهی. وقتی ماشین داشته باشی، دیگر مجبور نیستی مثل یک موش یا سوسک وارد تونل‌های زیرزمینی مترو شوی و از کنار زندان‌های فراموش‌شده در تاریخ عبور کنی. نیویورک شهر ماشین‌دوستی نیست. برای همین تصمیم گرفتم یک بیانچینای ایتالیایی -یک خودروی نقلی آن‌قدر کوچک که تقریباً هرجا می‌رود، جای پارکش را هم با خودش می‌برد- بخرم. شبیه یک سواری کاملا رشدکرده و بالغ است که آب رفته و تقریبا به یک اسباب‌بازی تبدیل شده است. داده بودم ماشینم را قهوه‌ای تیره کنند تا کمتر به چشم بیاید.

ساعت 6:16 دقیقه، ماشین را یک ایستگاه دورتر از ساختمان آپارتمانی مونتانا کرست در نزدیکی خیابان نودویکم و خیابان سوم پارک کردم. وقتی منتظر شکارم بودم، قصد داشتم تا نامه‌هایی که آژا-دنیس بهم داده بود را بررسی کنم. قبل از اینکه پاکت او را باز کنم، به زندگی بدون زمستان و دوباره کار کردن به‌عنوان پلیس فکر کردم. اگر به آنجا می‌رفتم، به‌قدری از همه‌چیز دور می‌شدم که دیگر هیچ‌کس از داستان زندگی‌ام باخبر نبود. شاید این همه‌ی چیزی بود که برای فرار از هراس ده‌ساله‌ام به آن نیاز داشتم.

این باعث شد تا دوباره به دخترم فکر کنم. آژا اسمی نبود که وقتی دخترم به دنیا آمد، برایش انتخاب کردیم. وقتی کوچک بود و به مدرسه می‌رفت، برای اولین بار طرز تلفظ قاره‌ی آمریکا را یاد گرفت و بعد یک روز حروف A-J-A را دید که یکی با اسپری روی دیواری نوشته بود. اینکه دو کلمه یک‌جور نوشته می‌شدند، اما به دو شکل متفاوت تلفظ می‌شدند، دخترکم را وسوسه کرد و همین شد که او اسم خودش را به آژا تغییر داد، چون می‌گفت: «گاهی اوقات خوشحالم و گاهی هم غمگینم، اما در هر دو حالت همانی هستم که بودم.»