بله
کتاب شرح جامع مبانی نظری سینما نوشته‌ی صبا افضلی دلارستاقی، مجموعه‌ای آموزشی برای داوطلبانی است که باید عنصرهای تصویری، نظریه‌های سینمایی و اجزای روایی سینمای داستانی را کنار یکدیگر مطالعه کنند. کتاب از مفاهیمی مانند دوربین و تدوین آغاز می‌شود و به نظریه‌پردازان، سبک‌های سینمایی و ساختار روایت می‌رسد؛ مسیری که مباحث پراکنده‌ی این درس را برای آزمون کارشناسی ارشد هنر منظم‌تر می‌کند.
درباره‌ی کتاب شرح جامع مبانی نظری سینما
فصل‌های نخست کتاب به ابزار و عناصر تصویری اختصاص دارند. دوربین، فیلم خام، عدسی، زاویه‌ی فیلم‌برداری، فاصله‌ی دوربین از موضوع، قاب‌بندی، حرکت دوربین، میزانسن، تدوین و جلوه‌های اپتیکی در این بخش بررسی می‌شوند. اهمیت این مطالب فقط در شناخت چند اصطلاح فنی نیست. داوطلب باید بداند هر انتخاب چگونه صحنه و برداشت تماشاگر از آن را تغییر می‌دهد؛ برای نمونه، تفاوت عدسی‌ها یا زاویه‌ی دوربین می‌تواند بر اندازه، عمق و جایگاه شخصیت در قاب اثر بگذارد.
کتاب شرح جامع مبانی نظری سینما صبا افضلی دلارستاقی سپس وارد قلمرو نظریه‌ی فیلم می‌شود. شکل‌گرایی روسی، واقع‌گرایی و نشانه‌شناسی از جریان‌های اصلی مورد بحث هستند. دیدگاه‌های هوگو مانستربرگ، رودلف آرنهایم، سرگئی ایزنشتین، بلا بالاش، زیگفرید کراکوئر، ژان میتری و کریستین متز نیز در همین مسیر مطرح می‌شوند. این چیدمان اجازه می‌دهد خواننده تفاوت نگاه نظریه‌پردازان به واقعیت، تصویر، تدوین و معنای سینمایی را بهتر تشخیص دهد.
پیوند نظریه‌ی فیلم با سبک و روایت
مطالب کتاب به معرفی نظریه‌پردازان محدود نمی‌ماند. نئورئالیسم ایتالیا، موج نوی فرانسه، سینمای مستقل اروپا و آمریکا، سینمای کلاسیک هالیوود و سینمای مستند نیز در ادامه بررسی می‌شوند. بخش‌هایی درباره‌ی اجزای روایی سینمای داستانی، زمان، سبک و فیلم‌نامه، بحث را از ابزارهای فنی به نحوه‌ی ساخته شدن روایت گسترش می‌دهند.
ارزش این پیوستگی زمانی روشن می‌شود که داوطلب می‌خواهد به یک سؤال تحلیلی پاسخ دهد. در این مواقع حفظ کردن تعاریف کافی نیست؛ باید بتوان دیدگاه یک نظریه‌پرداز را به شیوه‌ی ساخت فیلم مرتبط کرد. کتاب شرح جامع مبانی نظری سینما انتشارات اندیشه ارشد تلاش می‌کند همین فاصله را کمتر کند و میان مفاهیم فنی، تاریخ اندیشه و نمونه‌های سبکی ارتباط برقرار سازد.
درسنامه و سؤالات طبقه‌بندی‌شده‌ی مبانی نظری سینما
در پایان فصل‌ها، نکات مهم و سؤالات موضوعی قرار گرفته‌اند. این ساختار به داوطلب امکان می‌دهد بلافاصله پس از خواندن هر مبحث، میزان تسلط خود را بسنجد. پاسخ نادرست نیز مشخص می‌کند مشکل از فراموش کردن نام‌ها و اصطلاحات بوده یا تفاوت میان دو نظریه هنوز درست فهمیده نشده است.
صبا افضلی دلارستاقی این درسنامه را برای مطالعه‌ی منظم مبانی نظری سینما تألیف کرده و انتشارات اندیشه ارشد آن را منتشر کرده است. خرید کتاب شرح جامع مبانی نظری سینما برای داوطلبانی مناسب است که به منبعی فشرده برای یادگیری، مرور و تمرین تست‌های این درس نیاز دارند.
کتاب شرح جامع مبانی نظری سینما برای شما مناسب است اگر
- برای آزمون کارشناسی ارشد هنر، مجموعه‌ی سینما و هنرهای نمایشی آماده می‌شوید.
- میان منابع مختلف نظریه‌ی فیلم سردرگم شده‌اید.
- می‌خواهید عناصر فنی سینما را در ارتباط با معنا بشناسید.
- به‌عنوان دانشجوی سینما به درسنامه‌ای همراه با نکات و سؤالات موضوعی نیاز دارید.
در بخشی از کتاب شرح جامع مبانی نظری سینما: هنر (سینما - ادبیات نمایشی) می‌خوانیم
بالاش مانند آرنهایم معتقد بود که سینما کاربردهای فراوانی دارد، اما فقط هنر سینماست که دارای کیفیت‌های انقلابی برای کمک به نوشکوفایی فرهنگ عمومی است. از نظر بالاش، مانند تمام نظریه‌پردازان شکل‌گرا، فرآیند سینمایی عبارت است از خلق هنر سینما از ماده‌ی خام، جهان؛ اما ماده‌ی خام سینما همان واقعیت نیست، بلکه موضوع «فیلمی» است که در دنیای خارجی در برابرمان نمود می‌کند، تجربه می‌شود و در اختیار سینماگر قرار می‌گیرد تا به سینما تبدیل شود.
بالاش به‌عنوان مارکسیستی با اعتقاد قوی به واقعیت معتقد بود که دنیای خارجی مستقل از درک و احساس انسانی وجود دارد. هنر هرگز نمی‌تواند واقعیت را درک کند، اما واقعیت چندوجهی است و امکان کاربردهای گوناگون از آن را باز می‌گذارد. قصه‌نویس، نقاش و فیلم‌ساز هر سه شاهد رویداد تاریخی واحدی هستند، اما هر یک این رویداد را به روش خاص خود در اثرش دگرگون می‌کند. عقیده‌ی بالاش در مورد ماده‌ی خام سینما به روشنی با اشارات وی به موضوع «اقتباس سینمایی» آشکار می‌شود. البته بالاش می‌پذیرد که اقتباس سینمایی از شاهکارهای ادبی به این روش نتایج سودمندی ارائه نداده است. به اقتباس‌های سینمایی گوناگون از موبی دیک نگاه کنیم که همه با شکست همراه بوده‌اند، زیرا شاهکار هنری در حقیقت اثری است که به بهترین صورت درخور و تناسب رسانه‌ی اصلی ارائه شده است، یعنی هرگونه انتقال آن به رسانه‌ی دیگر ناگزیر، اثری با کیفیت نامطلوب‌تر نتیجه خواهد داد.
