کتاب صوتی آسیا در برابر غرب

کتاب صوتی آسیا در برابر غرب اثر داریوش شایگان، کتابی فلسفی در باب قیاس تمدن‌های آسیایی و غربی از ابعاد مختلف است که موارد گوناگونی چون نیهیلیسم، غرب‌زدگی، تفکر و زبان را پوشش می‌دهد.

درباره‌ی کتاب صوتی آسیا در برابر غرب

داریوش شایگان (Dariush Shayegan) نویسنده‌ی کتاب آسیا در برابر غرب، از فیلسوفان به‌نام معاصر در ایران است که به سبب گستردگی اطلاعات و دانش وسیعی که از فرهنگ غرب و شرق داشت، تأثیر عمیقی بر جامعه‌ی فلسفی ایران گذاشت. او از کودکی در معرض زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون رشد کرد؛ پدرش بازرگانی تبریزی و شیعه بود، مادرش گرجستانی و سنی، و دایه‌اش نیز روس بود. او را از کودکی در مدرسه‌ی فرانسوی‌زبان سن‌لوئی تهران ثبت‌نام کردند تا زبان فرانسه را هم فرا بگیرد. این مدرسه از سوی کشیشان لازاری مدیریت می‌شد و زمینه‌ی آشنایی شایگان با ارامنه، آشوریان و یهودیان را نیز فراهم آورد. او پس از گذراندن دوران تحصیلش، به علوم انسانی علاقه‌مند شد و به سمت تحقیق و پژوهش در زمینه‌ی فرهنگ هند کشیده شد و زبان سانسکریت را هم یاد گرفت.

شناخت فرهنگ‌های متعدد و همچنین نشست‌وبرخاست با بزرگانی چون مهدی الهی قمشه‌ای، سیدمحمدحسین طباطبایی، سیدجلال‌الدین آشتیانی، احمد فردید و... او را به درجه‌ای از شناخت فلسفی رساند که دست به نگارش آثار متعدد و سودمندی زد. یکی از این آثار، کتاب آسیا در برابر غرب است که در امتداد اندیشه‌های جلال آل‌احمد در موضوع غرب‌زدگی قرار می‌گیرد. او در این کتاب، که معرف تلاش مجدانه‌ی او برای مقابله با غرب در مسائل فرهنگی و فلسفی است، از مواجهه‌ی جهان سوم با هژمونی فرهنگ غرب سخن به میان می‌آورد. او غرب‌زدگی را اساساً جهل و نادانی در برابر غرب، بی‌اطلاعی از تقدیر تاریخی شرقی خودمان و بیگانگی با آنچه هستیم می‌داند. شایگان خود سال‌های زیادی را در کشورهای غربی به زندگی و تحصیل پرداخت و از این رو، از فرهنگ غرب شناختی ملموس داشت.

دیدگاه داریوش شایگان به مسئله‌ی غرب‌زدگی موید این حقیقت است که ما بسیاری از مفاهیم تفکر غربی را به سادگی و بی‌پرسش و تشکیک می‌پذیریم. عملکرد ما در این موضوع فاقد دید تحلیلی و تاریخی است و به همین دلیل، «شرقی بودن» و تفکر قومی ما رو به نابودی می‌رود. آگاهی ما در این زمینه سطحی و یک‌جانبه است، زیرا از یک سو فکر می‌کنیم که فرهنگ غرب را شناخته‌ایم و اطلاعات مناسبی از آن داریم پس می‌توانیم عناصری از آن را که با فرهنگ خودمان سازگار است گلچین کرده و به زندگی خود بیفزاییم، و از طرفی دیگر فکر می‌کنیم حتی با وجود این گلچین کردن، توانایی حفظ فرهنگ خودمان را داریم و آن را از تغییر دور نگه می‌داریم.

کتاب صوتی آسیا در برابر غرب اثری از داریوش شایگان است که با تلاش نشر صوتی واوخوان و انتشارت امیرکبیر منتشر شده. این کتاب را با صدای بردیا یوسفی می‌شنوید.

کتاب صوتی آسیا در برابر غرب برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به تقابل فرهنگی و فلسفی غرب و شرق و مطالعه‌ی اثر غرب‌زدگی بر جوامع شرقی علاقه دارید، شنیدن این کتاب صوتی را از دست ندهید.

در بخشی از کتاب صوتی آسیا در برابر غرب می‌شنویم

آنچه تفکر تکنیکی می‌خوانیم، نقطه‌ی برخورد چهار حرکت نزولی در سیر تفکر غربی است که به اجمال عبارتند از: 1. نزول از بینش شهودی به تفکر تکنیکی 2. نزول از صور جوهری به مفهوم مکانیکی 3. نزول از جوهر روحانی به سوائق نفسانی 4. نزول از غایت‌اندیشی و معاد به تاریخ‌پرستی

این چهار حرکت، حکم چهار نیروی نابودکننده‌ای را دارند که در مسیر خود همه‌ی نظام‌های ارزشی را که آرمان‌های مابعدالطبیعه‌ی غرب بر آن‌ها بنا شده بود نفی می‌کند. این قدرت نفی، که هگل آن را نیروی هیولایی نفی می‌نامد، چنین جلوه می‌کند: 1. از بینش شهودی به تفکر تکنیکی؛ در واقع نفی کلیه‌ی قوه‌های مربوط به علم بی‌واسطه و شهودی است که در معنویت مشرق‌زمین به کشف و علم حضوری معروف بوده است. این سیر نزولی رابطه‌ی میان انسان و وجود را مبدل به نسبت‌های کمی و ریاضی می‌کند و شناسایی را به پراکسیس اجتماعی و اقتصادی کاهش می‌دهد. از این رو می‌توان آن را جریان تکنیکی کردن تفکر نامید. 2. از صور جوهری به مفهوم مکانیکی؛ سلب کلیه‌ی کیفیات مرموز و صفات جادویی از طبیعت است که آن را همچون موجودی زنده، مستقل و خودرو می‌نمایانده است. این سیر نزولی، طبیعت را به بعد هندسی و عینیت اشیا بدل می‌کند.