مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده

مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده اثری از الهام نظری است. او در این شماره به زندگی و آثار فئودور داستایوفسکی، نویسنده‌ی پرآوازه و بی‌همتای روس پرداخته و گزیده‌های کوتاهی را نیز از سراسرِ جهان در رابطه با این شخصیت بی‌نظیر و آثارش گردآوری کرده است. این شماره از مجله‌ی صوتی کتاب شنبه نیز همانند دیگر شماره‌ها، مطالبی درباره‌ی تأثیر شعر و ادبیات بر زندگیِ انسان‌ معاصر در بر دارد.

درباره‌ی مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده

فئودور داستایوفسکی و آثارش، محور اصلی مطالب مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده است. الهام نظری در این شماره از کتاب شنبه به روایت‌هایی درباره‌ی زندگی داستایوفسکی، رنج‌ها و دردهایی که در طول زندگی‌ با آن مواجه بوده است، فراز و نشیب‌های روزگاری که در آن می‌زیسته و اثری که آن‌ها بر حیات و آثارش گذاشته‌اند و نیز نوشته‌های برجسته‌ی این نویسنده‌ی یگانه در جهان ادبیات پرداخته است. در ادامه‌ی این شماره همچنین داستان کوتاهی از ابراهیم گلستان و همین‌طور بخش‌هایی از اثر سترگ داستایوفسکی، برادران کارامازوف را می‌شنویم.

از داستایوفسکی بزرگ چه می‌دانیم؛ از او که نوشته‌هایش همیشه در فهرست برترین آثار ادبی جهان قرار دارند و بسیاری در سراسر دنیا، همچنان و سال‌ها پس از درگذشتِ او، مشتاقانه کتاب‌هایش را می‌خوانند. داستایوفسکی راوی انسان‌های عصیان‌زده و روان‌پریش بود و دستگیری، زندان، تبعید به سیبری، بیماری و حملات صرع که ممکن است هر انسانی را از پای درآورد، او را به خلق شاهکارهای ادبی سوق دادند. محمد قاضی، مهری آهی و سروش حبیبی تنها اندکی از بزرگانِ ترجمه‌ی ایران هستند که آثار داستایوفسکی را به فارسی برگردانده‌اند. جلال‌آل احمد، داریوش مهرجویی، خشایار دیهمی، احمد فردید، صادق هدایت و بیشمار دیگر از روشنفکران و نویسندگان ایران از نوشته‌های وی تأثیر پذیرفته‌اند. آثار بسیاری به تأسی از روایات داستایوفسکی در سرزمین ما به نگارش درآمده یا بر پرده‌ی سینما و تئاتر نقش بسته است. شنیدنِ مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده به شناختی که از داستایوفسکی داریم، عمق بیشتری می‌بخشد.

ردپای آثار داستایوفسکی نه‌تنها بر ادبیات ایران بلکه بر حافظه‌ی فلسفی و ادبی جهان نقش بسته است. شاید اگر تأثیر واژه‌های داستایوفسکی نبود، شاهکارهایی نیز از نیچه، ارنست همینگوی، فرانتس کافکا، جیمز جویس و ویلیام فاکنر نمی‌خواندیم. ژان پل سارتر در کتاب خود، با نام اگزیستانسیالیسم یک اومانیسم است، از قول داستایوفسکی می‌گوید، اگر خدا وجود نداشت هر چیزی مجاز بود. این عبارت که از نظر سارتر، نقطه‌ی شروع اگزیستانسیالیسم است، برداشتی از آخرین و یکی از شناخته‌شده‌ترین کتاب‌های فئودور داستایوفسکی، برادران کارامازوف و به‌ویژه نگاه شخصیت ایوان کارامازوف به زندگی است. داستایوفسکی در این کتاب چالش‌های پیشِ روی انسان مدرن را به‌روشنی به تصویر کشیده است. شخصیت‌های او در این کتاب، آینه‌ای تمام‌قد از اندوه‌هایی عمیق و تردید‌هایی ویران‌کننده‌اند. برادران کارامازوف، اثری چندلایه و روانشناختی است که تبحر بالای داستایوفسکی را در شناختِ اعماق ذهن و درون انسان نشان می‌دهد. در مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده، بخش‌هایی از این شاهکار جهانِ ادبیات را با هم می‌شنویم.

مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده را نشر صوتی ماه آوا با خوانش راضیه هاشمی و آرش رستمی منتشر کرده است.

مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده مناسب چه کسانی است؟

شنیدنِ این اثر را به علاقه‌مندان ادبیات داستانی و شعر معاصر و همین‌طور تمام افرادی که بررسی و نقد آثار برجسته‌ی ادبی را از دریچه‌های فرهنگی، اجتماعی، جغرافیایی و... موضوعی جالب‌توجه و جذاب می‌دانند، پیشنهاد می‌کنیم.

در بخشی از مجله صوتی کتاب شنبه - شماره هفده می‌شنویم

فوریه‌ی 1881 در گورستان تیخوین سن‌پترزبورگ، دانه‌های برف روی سیاهی لباس‌ها و چترهای جمعیت زیادی می‌شینه. از بالا که نگاه می‌کنیم، جز تیرگی چیزی نیست و تلاش آهسته و رقصان دونه‌های سفید برای شکافتن این تیرگی. توی این قبرستان، آهنگسازهای معروف روسیه دفن شده‌اند. شاید توی این سکوت ابتدایی که جمعیت تا بالای سر تلِ خاک می‌رسه، می‌شه نواهایی شنید. این بزرگ‌ترین خداحافظی برای یک نویسنده در روسیه است. چند روز بوده که فئودور داستایوفسکی، خون‌ریزی‌های شدید معده و روده داشته و در تبِ بسیار شدید، آنا، همسر جوانش، کنارش بوده. ساعت‌های پایانی رو خودش فهمیده بوده. این دیگه حملات گه‌گداری صرع و تشنج‌ها و بی‌قراری‌های همیشگی زندگیِ یک آدم رنجور نیست. این نبودنِ کامله. اما به نظر خودش همه‌ی اینا خنده‌دار میاد. به‌نظرش زندگی از درون ممکنه کمی جدی یا با ابهت بیاد اما پر از چیزهای خنده‌داره؛ حتی همین درد که تا چند قدمیِ مرگ نگهش داشته. نهم فوریه، زیر سایه‌ی اون جمعیت بزرگ، که برای مراسم تدفینش اومدند در خاک می‌ره و این، پایانِ یک انسانِ به درون خزیده است؛ بعد از رنج‌های طولانی و ناله‌های همواره‌ی درون.