کتاب صوتی شاه اسماعیل صفوی و تغییر مذهب

کتاب صوتی شاه اسماعیل صفوی و تغییر مذهب نوشته‌ی بهزاد کریمی، از مجموعه تاریخ ایران: روایتی دیگر، به اتفاقات تاریخ ایران در دوره‌ی صفویه می‌پردازد که با صدای زیبا و دل‌نشین اکرم پریمون لذت شنیدن را برای شما دو چندان می‌کند.

درباره‌ی کتاب صوتی شاه اسماعیل صفوی و تغییر مذهب:

کتاب حاضر نخستین جلد از مجموعه تاریخ ایران: روایتی دیگر است که زندگی، شخصیت و حکومت شاه اسماعیل صفوی و صفویان را مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهد. ایران معاصر به گونه‌ای انکارناپذیر از جهت فرهنگی و سیاسی تحت تأثیر رویکردهایی قرار گرفته که در 500 سال گذشته، شاه اسماعیل اول صفوی آن‌ها را انجام داده است. داوری در مورد این پادشاه مانند دیگر پادشاهانی که بر این سرزمین حکومت کرده‌اند یا آن‌ها که برای رفاه و آسایش مردم و پیشرفت کشور قدم برداشتند، دشوار است. بهزاد کریمی کوشیده با فراهم آوردن بعضی از اصلی‌ترین فرازهای زندگی شاه اسماعیل، آن هم با تأکید بر موضوع تغییر مذهب، زمینه را برای داوری درمورد این شخصیت مبهم و بحث‌برانگیز تاریخ ایران ایجاد کند.

پس از شنیدن یا خواندن عنوان کتاب «شاه اسماعیل صفوی و تغییر مذهب»، ممکن است ذهن‌تان کمی دچار انحراف شود، اما در حقیقت یکی از پیامدهای باارزش و مهم این حکومت برخورداری از وحدت اسلامی بوده است. شاه اسماعیل به منظور توسعه‌‌ی مذهب تشیع در ایران و در دورانی که بیشتر مردم آن، با مذهب تسنن انس گرفته و به انجام فریضه‌ها و تکالیفش می‌پرداختند؛ هم از جانب سیاسی و هم از جهت نظامی باید بر مخالفان خود غلبه می‌کرد، هم‌چنین باید ایدئولوژی مذهب شیعه را گسترش می‌داد که این کار بسیار سخت و دشوار بود.

بدون تردید مذهب تشیع با اتکا به شواهد و مدارک یک مذهب ریشه‌دار و با عظمت است. اما از آنجایی که حکومت صفویان و شاه اسماعیل بسیار زورگو و استبدادی بود، در بعضی مواقع عقیده و باور شنونده این اثر بر این می‌شود که شاید مذهب تشیع به‎صورت اجباری به مردم آن زمان تحمیل شده است. ولی با اندکی تحقیق به شواهدی دست می‌یابیم که علاوه بر رد این نظریه، خلاف آن نیز به اثبات می‌رسد.

یک مثال از این شواهد بر روی سنگ‌نوشت‌هایی با متن "هر کس مذهب تشییع را بپذیرد از پرداخت مالیات معاف است" حک شده است. پس به‌طور قاطع با وجود محاسن ویژه‌ای که در مذهب تشیع وجود دارد نمی‌توان گفت که شاه اسماعیل صفوی مردم ایران را مجبور به این کار کرده است. زیرا مردم بسیاری با خرد و علم به مذهب تشیع ایمان آوردند.

عناوین فصل‌های کتاب حاضر عبارت‌اند از: «زنجیره موعودگرایی»، «از فقر و خاکساری تا مملکت‌داری: تبار و مذهب شاه‌اسماعیل»، «"مرا بدین کار بازداشته‌اند": تغییر مذهب»، «خشونت و وحشت: سرکوب مدعیان داخلی»، «کاسه سر شد قدح: مسئله شرق»، «شاه و سلطان: مسئله عثمانی»، «اسطوره فرو می‌ریزد: چالدران» و «اولین شکست، آخرین جنگ: از شکست چالدران تا مرگ»

درباره‌ی مجموعه تاریخ ایران: روایتی دیگر:

این مجموعه به بررسی سیر تحولات تاریخ ایران، با دیدی نو و با اتکا بر منابع موثق و شیوه‌های قابل قبول در پژوهش‌های تاریخی می‌پردازد. ویژگی اصلی این مجموعه برخورداری از نگاهی همه‌جانبه، فرهنگی و انتقادی به حوادث تاریخ ایران در دوره‌ی ایرانِ فرهنگی است و می‌کوشد تاریخ را نه با هدف ماندن در گذشته و نه برای افتخار و اهانت در حال، بلکه برای آفرینش آینده‌ای درخشان روایت کند.

در قسمتی از کتاب صوتی شاه اسماعیل صفوی و تغییر مذهب می‌شنویم:

«به نظر می‌رسد در میان انواع تحلیل‌ها و گمانه‌زنی‌ها درباره‌ی رسمیت بخشیدن شاه اسماعیل اول صفوی به تشیع دوازده‌امامی در ایران، باید راهی میانه را برگزید و این راه به حقیقت تاریخی نزدیک‌تر است. نه می‌توان با توجه به نقص اطلاعات درباره‌ی مسائل اجتماعی و مذهبی در طول سالیان پس از ورود اسلام به ایران تا زمان ظهور صفویه با قطعیت از علاقه‌مندی توده‌های ایرانی به تشیع سخن گفت و نه می‌توان از کنار گسترش صوفیانه پس از حمله مغولان به راحتی گذشت.»