کتاب صوتی زندگی در مه

کتاب صوتی زندگی در مه به قلم داوود بختیاری دانشور، روایتگر خاطرات اسیر آزاد شده ایرانی یعقوب مرادی از دوران دفاع مقدس است.

«زندگی در مه» از ساعت دوازده ظهر جمعه 59/10/19 آغاز می‌شود؛ درست از وسط میدان جنگ و در طوفانی از آتش و گلوله. فردای آن روز، یعنی صبح شنبه 59/10/20 یعقوب مرادی به اسارت دشمن درمی‌آید. حالا زنده‌یاد داوود بختیاری دانشور همسفر و همکلام مرادی می‌شود تا او همه آنچه را در اردوگاه‌های عراقی از سر گذرانده است بیان کند. او در این خاطرات، از بزرگمردی و رأفت حاج آقا ابوترابی سید آزادگان می‌گوید تا شادی‌های کوچکی مثل تحویل گرفتن سهمیه لباس‌های عید که کوچک و بزرگ است و آزادگان بین خودشان با خنده و شوخی عوض و بدل می‌کنند. اما در این میان، گاه خبرهای ناگواری از راه می‌رسد؛ چنانچه مرادی در همان اسارت خبردار می‌شود که فرزندش امیر در جبهه‌های جنگ به شهادت رسیده است.

گاه هم حس در اسارت بودن و توهین‌ها و آزارهای عراقیان، برخی را به ناامیدی و حتی آسیب‌های روانی می‌رساند؛ اما با این همه، هیچ کس کم نمی‌آورد، چون همگی این ایمان را داشته‌اند که این ایام هم می‌گذرد. کما اینکه همین اتفاق می‌افتد و مرادی در روایت شورانگیز و نفسگیر خود به روزهایی می‌رسد که به میهن باز می‌گردد تا با دیگر آزادگان به مرقد مطهر امام راحل (ره) بروند. اما از آن‌جا که سراسر کتاب «زندگی در مه»، تلخی و شیرینی را با هم دارد، ادامه ماجرا به آن‌جا می‌رسد که مرادی درمی‌یابد مادرش در همان دوران اسارت او، چشم‌انتظار و دلتنگ، از دنیا رفته است.

اما باز هم اتفاق خوش دیگری از راه می‌رسد؛ مرادی پسر جوانی را می‌بیند که نمی‌شناسدش. به او می‌گویند که این پسر، فرزند کوچک او عباس است. در ادامه این خاطرات، 9 نامه از 10 نامه‌ای که مرادی از عراق به تهران فرستاده بوده است، آمده که همگی شنیدنی هستند و طی سال‌های 60 تا 69 به نگارش درآمده‌اند. 

توانمندی و تجربه بالای زنده‌یاد داوود بختیاری دانشور که در زمینه ادبیات شفاهی دفاع مقدس جزو چهره‌های کارآزموده بود، باعث شده است که یعقوب مرادی بخش عمده‌ای از خاطرات خود را به شکلی دقیق و مستند روایت کند. چنانچه پس از به پایان رسیدن بخش اصلی کتاب و خاطرات اسارت، مرادی چند خاطره دیگر از خود و سایر آزادگان به یاد آورده است که برخی مربوط به قبل از اسارت و برخی دیگر متعلق به پس از آن هستند اما در یک نقطه اشتراک دارند و آن هم اینکه همگی موجز و شنیدنی‌اند. مثلا او به خاطر می‌آورد که یک ماه پس از آزادی، به زیارت امام رضا (ع) مشرف شده است. در آن‌جا او بیست تومان به دوستی می‌دهد که برایش یک کیلو کشمش سبز و یک کیلو نخود گل بخرد، اما از آن‌جا که نمی‌دانسته در این مدت، قیمت‌ها چقدر تغییر کرده است، متوجه می‌شود که برای خرید این چیزها باید دویست تومان دیگر هم بپردازد!

داوود بختیاری دانشور، نویسنده ادبیات انقلاب و دفاع مقدس در زمان حیات کوتاه مدت اما پر بارش نوشته‌های ارزشمند فراوانی در حوزه ادبیات پایداری کشورمان خلق کرده که بسیاری از این نوشته اکنون در ردیف آثار ماندگار ادبیات پایداری کشورمان قرار دارد.

در قسمت‌هایی از کتاب صوتی زندگی در مه می‌شنویم:

«... هر شش ماه یک بار، لباس می‌دادند. سهمیه نیمه دوم سال 1367 را تحویل گرفتیم و سرگرم تعویض لباس‌ها با هم شدیم، کوچک یا بزرگ، بزرگ یا کوچک. گاهی کار مبادله به آسایشگاه‌های دیگر هم می‌کشید. بعضی لباس مناسب خود را پس از گشت زدن در کل اردوگاه می‌یافتند صد البته که این گرفتاری موجب شوخی و خنده هم بود: مبارک باشد. نپوش بگذار برای عید! ان‌شاءالله سال‌های سال اینجا باشی و هر شش ماه یک بار لباس نو بگیری! ان شاءالله نو بماند.
ای کاش خانوادگی اسیر شده بودی! نامه بده، فامیل‌هایم بیایند. کار که نمی‌کنی، غذا هم مهیاست. ماهی سه تومان هم که می‌گیری و شش ماه یک بار، یک دست لباس هم که داری، مرگ می‌خواهی، برو قبرستان...»

«حزب‌اللهی‌ها با شلوار و پیراهن معمولی بازی می‌کردند. مسابقه بین سه‌ آسایشگاه برگزار شده و قرار بود فینال مسابقات بین آسایشگاه 2 و 3 برگزار شود. راس ساعت، تیم آسایشگاه ما همراه مربی و داور به آسایشگاه 2 رفت؛ اما نیم ساعتی بعد، یکی‌شان برگشت. چرایش را پرسیدم، گفت: دور زمین، میز و صندلی چیده بودند و فرمانده اردوگاه با افسرانی از بیرون هم به همراه دسته‌ای فیلمبردار و عکاس و خبرنگار حضور داشتند. از ما خواستند با لباس رسمی بازی کنیم.»